A alcaldesa co Secretario de Estado e outras autoridades xunto a familiares e membros de colectivos memorialistas co gallo da declaración de San Simón como Lugar de Memoria Democrática

– A divulgación de datos sobre os presos da illa permitiu contactar coa bisneta de Francisco Merino, cuxa historia foi recuperada por María Pilar López Vera no libro “Francisco Merino, el alcalde de los mantecaos”.

– A alcaldesa, Digna Rivas, reafirma o seu compromiso “coa reparación e visibilización das historias silenciadas no campo de concentración” e convida a toda a cidadanía e descendentes de presos en San Simón a utilizar o contacto da web “para seguir tecendo esta rede de dignidade e recordo”.

O traballo de recuperación da Memoria Democrática impulsado polo Concello de Redondela continúa a dar froitos. Grazas ao labor de difusión realizado a través da nova páxina web de Memoria Democrática, o Concello ten contactado con familiares de presos que sufriron o horror da Illa de San Simón. Un dos máis recentes é o da bisneta de Francisco Merino, quen documentou o periplo do seu antepasado no libro “Francisco Merino, el alcalde de los mantecaos”. A obra recupera e dignifica a memoria de quen foi unha das miles de vítimas do franquismo que pasaron polo lazareto reconvertido en colonia penitenciaria.

Unha ferramenta para o reencontro

O proxecto de dixitalización e publicación dos datos dos represaliados busca precisamente isto: que os nomes e apelidos que constan nos arquivos cheguen ás súas familias. A páxina web permite aos descendentes non só consultar información, senón tamén achegar testemuños que axudan a completar o mapa emocional e histórico de San Simón. A alcaldesa, Digna Rivas, destacou que este tipo de achados “dan sentido a todo o esforzo institucional”. Segundo a rexedora, a declaración da illa como Lugar de Memoria Democrática debe ir acompañada dunha labor constante de posta en común coa sociedade civil e as asociacións de memoria.

Francisco Merino: da alcaldía ao “campo de exterminio”

A historia de Francisco Merino é o reflexo de moitos outros que, por defender a legalidade democrática, acabaron detidos. O libro da súa bisneta non só é un exercicio de xenealoxía familiar, senón unha crónica necesaria sobre a represión e a vida diaria na enseada de San Simón durante os anos máis escuros da ditadura. Un Consello de Guerra sentenciouno a Reclusión Perpetua o 25 de novembro de 1939. Consta o seu falecemento por “cardiopatía” o 14 de xuño de 1941 na illa.

A alcaldesa, responsable da Concellería de Memoria Democrática, convida a toda a cidadanía e a descendentes de presos en San Simón a seguir utilizando as ferramentas de contacto da web “para seguir tecendo esta rede de dignidade e recordo”.

La entrada Redondela estreita lazos coas familias das vítimas de San Simón grazas á nova web de Memoria Democrática se publicó primero en Concello de Redondela.

Sociedade de Agricultores “La Progresiva” de Chapela en 1925

– A alcaldesa, Digna Rivas, responsable da concellería de Memoria Democrática, sinala que este colectivo de Chapela tivo “un gran protagonismo” no movemento agrario da provincia de Pontevedra. A súa sede atopábase no edificio que ocupa agora o Mercado Municipal de Chapela. O obxectivo do Concello é recuperar documentación, arquivos ou fotografías que poidan aínda existir de “La Progresiva”, polo que se fai un chamamento á veciñanza que poida ter algunha información.

O Concello de Redondela traballa na recuperación da memoria dunha entidade que foi clave na vida de parroquia de Chapela hai un século: a Sociedad Agraria “La Progresiva”. A súa sede atopábase no edificio que ocupa actualmente o Mercado Municipal de Chapela. A sociedade de agricultores fundouse a finais do século XIX e mantivo a súa actividade ata o primeiro terzo do século XX. Con todo, é moi pouca a información que se conserva da época de “La Progresiva”. Desde a concellería de Memoria Democrática estase a traballar para recuperar “esa parte tan importante da parroquia de Chapela e dos seus veciños e veciñas”.

En 1909, sendo presidente Ángel Santorio, na Progresiva abriuse unha escola, e na súa sede celebráronse tamén mitins antiforais e conferencias. En 1925 os emigrantes de Chapela en Montevideo regalaron a esta sociedade un estandarte de cor vermella con cintas coas cores nacionais de España e Uruguai, acontecemento do que se conserva unha fotografía no Arquivo Pacheco. En novembro do 1933 acolleu un mitin de Izquierda Republicana no que interviron, entre outros, Alfonso Daniel R. Castelao e Telmo Bernárdez.

A alcaldesa, Digna Rivas, responsable da concellería de Memoria Democrática, sinala que este colectivo de Chapela tivo “un gran protagonismo” no movemento agrario da provincia de Pontevedra xunto a outras sociedades redondelás como as das parroquias de Trasmañó, Cesantes, Reboreda, Cabeiro, Saxamonde, Quintela e Vilar.

A raíz do golpe de Estado de 1936 e a posterior Guerra Civil, a sede e as pertenzas de “La Progresiva” de Chapela foron incautadas polo réxime franquista, ao igual que as das parroquias de Cedeira, Cesantes, Reboreda, Vilar e o Viso.

O obxectivo do Concello é recuperar todo a documentación, arquivos ou fotografías que poidan aínda existir de “La Progresiva”, polo que se fai un chamamento á veciñanza que poida ter algunha información. Nas vindeiras semanas farase unha convocatoria no Multiusos do Piñeiral aberta a toda a veciñanza para que as persoas que o desexen poida colaborar na recuperación da memoria da sociedade de agricultores de Chapela.

La entrada Redondela recupera a memoria da sociedade de agricultores “La Progresiva” de Chapela se publicó primero en Concello de Redondela.

O delegado presenta en Redondela o proxecto impulsado polo Concello e a Secretaría de Estado de Memoria Democrática para poñerlles nome e rostro.

Súmase ao chamamento a sociedade para atopar familiares dos presos e das “madriñas” que colaboraron co seu benestar cara un acto de recoñecemento que se realizará en 2026; subliña que o proxecto “no que van man a man Concello e Goberno” é un paso adiante no recoñecemento das 5.600 persoas que pasaron polo penal entre 1936 e 1943 e das 517 vítimas que alí se produciron: “Estamos a cumprir o compromiso de devolverlle a palabra ás persoas que foron perseguidas, represaliadas ou asasinadas por defender a democracia e as liberdades que hoxe desfrutamos”

O delegado do Goberno en Galicia, Pedro Blanco, comprometeu o pasado 17 de decembro en Redondela o apoio do Goberno de España para reparar aos represaliados que pasaron pola Illa de San Simón desde 1936 ata 1943 e ás persoas que colaboraron na súa supervivencia arriscando a súa propia seguridade. Fíxoo durante a presentación, xunto á alcaldesa, Digna Rivas, do proxecto impulsado por este Concello e a Secretaría de Estado de Memoria Democrática que quere pór nome e rostro ás máis de 5.600 persoas que pasaron por este penal, e ás 517 vítimas que deixou.

O valor deste proxecto, que se materializa a través dunha web propia con información sobre os presos e as “madriñas”, as mulleres que cooperaron para o benestar das persoas encadeadas. Un proxecto “no que imos man a man, Concello e Goberno de España” e que supón “un paso decisivo na reparación destas persoas” así como unha forma de divulgar a historia do noso pasado e poñela a disposición da cidadanía

Ademais, co propósito de organizar un acto de reparación para 2026, o delegado sumouse ao chamamento á sociedade do Ministerio e o Concello de Redondela para encontrar os familiares dos presos, actualizar a base de datos e os contactos. Para isto a entidade redondelá ofreceu un correo electrónico (memoria@redondela.gal) onde enviar todo tipo de información. Ademais, tamén contactarán en colaboración co ministerio coas distintas asociacións de memoria democrática de Galicia e España na procura dos contactos e completar a información.

O delegado lembrou que este proxecto súmase ao inicio do expediente de declaración das Illas de San Simón e San Antón como Lugares de Memoria Democrática: “Unha declaración que é un acto de xustiza coas vítimas, coas súas familias e coas persoas que axudaron a estes homes na penuria da cadea, as Madriñas”. E concluíu que ambas iniciativas (a declaración e a web do Concello de Redondela) certifican “a nosa aposta pola memoria democrática como ferramenta de convivencia, de xustiza e de liberdade”.

Web de Memoria

No acto de hoxe lanzouse esta nova web do Concello de Redondela sobre a represión franquista no municipio: Memoria Democrática | Concello de Redondela. Esta iniciativa, financiada polo Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática dentro do programa 50 Anos en Liberdade, permite realizar buscas e consultas sobre as vítimas do franquismo.

A alcaldesa de Redondela amosouse satisfeita ao ser a primeira vez que o Concello, como institución, ofrece información sobre o franquismo dende a súa web institucional: “era unha débeda que arrastrabamos pero que, por fin, saldamos. Ademais quixemos darlle un espazo propio a todas esas mulleres de Redondela que foron solidarias cos presos malia as ameazas e os perigos”. Esta web servirá tanto para a investigación como para a consulta de público xeral posto que ofrece unha información adaptada a ambos perfís. Ademais incluirá unha pestana de recursos didácticos para os centros escolares para que as xeracións máis novas coñezan e tomen conciencia de que a ditadura franquista supuxo o asasinato, a tortura, o exilio e a persecución de milleiros de persoas sen outro motivo que pensar diferente.

La entrada Pedro Blanco compromete en Redondela o apoio do Goberno para reparar a memoria dos represaliados de San Simón e de quen colaborou para a súa supervivencia no penal se publicó primero en Concello de Redondela.

O ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, Ángel Víctor Torres, con Digna Rivas

– A alcaldesa, Digna Rivas, farase cargo da nova área que terá entre as súas funcións difundir e dar a coñecer os valores democráticos, así como dignificar ás vítimas da represión. Para Rivas “o coñecemento da historia é agora máis importante ca nunca ante os auxe dos discursos da extrema dereita e a ideoloxía neo fascista”.

– A nova área porá en valor a historia da illa de San Simón, símbolo da represión franquista e declarada Lugar de Memoria Democrática. O Concello decide así asumir esta responsabilidade ante a negativa da Xunta de Galicia a que Redondela participe no órgano de xestión da illa.

O Concello de Redondela crea unha nova área de goberno: a concellería de Memoria Democrática. A alcaldesa, Digna Rivas, será a responsable desta área “xa que desde o Concello levamos anos facendo actividades relacionados con memoria democrática, pero non estaban unificados nunha única área específica”. O obxectivo principal é “o coñecemento e a aprendizaxe en valores democráticos, sobre todo para as novas xeracións”, explica a alcaldesa. “Coñecer a historia é agora máis importante ca nunha”, afirma Rivas “ante o auxe dos discursos de extrema dereita e o crecemento da ideoloxía neo fascista”. A nova concellería fará unha labor “pedagóxica” para que os máis novos saiban que os dereitos e liberdades dos que hoxe disfrutamos “non chegaron de xeito gratuíto”. A democracia e a xustiza social “houbo que loitalos” e milleiros de persoas “sufriron represión, torturas ou foron asasinadas por defender a liberdade”, advirte Digna Rivas.

Unha vez que o Goberno de España confirmou a declaración da illa como Lugar de Memoria Democrática, o goberno local entende que é necesario crear esta nova concellería. A alcaldesa lembra que a Xunta de Galicia negou reiteradamente a participación do Concello no órgano de xestión da illa, “polo que teremos que encargarnos desde a administración local de divulgar o que aconteceu alí”, sinala Rivas. A rexedora redondelá mantivo en abril unha xuntanza co conselleiro de Cultura, José López, quen se comprometeu a realizar actividades de memoria democrática na illa “pero seis meses despois non tivemos ningunha noticia”. A ocultación do que supuxo a represión en Redondela levou a que no Parlamento Galego se negase os mortos en San Simón, onde ademais dos fusilados faleceron máis de 500 presos por desnutrición ou enfermidades.

O Concello traballa da man do Ministerio de Memoria Democrática

Unha das liñas de traballo da concellería será crear unha base de datos sobre a represión en Redondela, con información que se incluirá na web do Concello. “Pretendemos recoller o acontecido durante a Guerra Civil e o franquismo e incluír tamén a historia das madriñas de San Simón e de tantas mulleres solidarias coas vítimas da represión” avanza Rivas. Desde o Concello de Redondela xa se está a traballar co Ministerio de Memoria Democrática. A pasada semana a alcaldesa mantivo unha reunión informal co ministro Ángel Víctor Torres, quen lle trasladou o apoio do Goberno ás iniciativas do Concello en canto á memoria democrática. Torres anunciou tamén que avanzarán nos trámites para que San Simón sexa lugar de memoria “antes dun ano”.

La entrada Redondela crea a concellería de Memoria Democrática se publicó primero en Concello de Redondela.

– O peirao de Cesantes foi o escenario da botadura do “Novo Manuel”, réplica exacta do histórico bote que se atopa no museo de Rande. A alcaldesa Digna Rivas, que exerceu de madriña, sinalou que esta embarcación é “un símbolo” da Memoria Democrática de Redondela. O “Manuel” empregouse para levar víveres á illa de San Simón e salvou a moitos xudeus na II Guerra Mundial.

– A Asociación Lagoa dos Bébedos xestionará o novo bote, e xa trasladou a súa intención de darlle difusión á historia do “Manuel” en diferentes encontros de embarcacións tradicionais que se celebran tanto na costa de Galicia como na de Portugal e o Cantábrico. Amosáronse “moi satisfeitos” porque o proxecto “rematouse con moito éxito”.

A alcaldesa de Redondela, Digna Rivas, exerceu onte de madriña do “Novo Manuel” na botadura do emblemático bote no peirao de Cesantes. Trátase dunha “réplica exacta” do histórico bote “Manuel”, que abastecía de víveres á illa de San Simón e salvou a centos de xudeus que chegaban á ría de Vigo na II Guerra Mundial. Rivas salientou que con este acto “poñemos en valor a Memoria Democrática e devolvemos á ría este bote, todo un símbolo de solidariedade e humanidade na historia de Redondela”. Para a alcaldesa é importante que o “Novo Manuel” sirva para que a mocidade coñeza “os horrores do pasado” e que non se volvan repetir. A embarcación orixinal, o “Manuel”, foi totalmente restaurada e preside a entrada do museo Meirande.

Tanto a restauración do bote orixinal como a construción da réplica realizáronse nos Obradoiros de Emprego de Carpintería de Ribeira do Concello de Redondela entre 2024 e 2025. Alumnas e alumnos destes talleres asistiron á botadura e recibiron os parabéns da alcaldesa e o concelleiro de Emprego, Antonio Cabaleiro, “polo gran traballo realizado”. A directora dos Obradoiros, Imelda Barrio, explicou que o “Novo Manuel” superou todas as inspeccións técnicas de Capitanía Marítima e xa está listo para navegar.

Faustino Otero, herdeiro do bote que mandou construír seu avó hai case un século, amosouse “moi feliz” ao ver o “Novo Manuel” no mar. Aos seus 74 anos, esta tarde volveu coller os remos da embarcación na enseada, xunto aos membros da Asociación Lagoa dos Bébedos, que impulsou o proxecto. O colectivo, que xestionará o novo bote, trasladou a súa intención de darlle difusión á historia do “Manuel”en diferentes encontros de embarcacións tradicionais que se celebran tanto na costa de Galicia como na de Portugal e o Cantábrico. Amosáronse “moi satisfeitos” porque o proxecto “rematouse con moito éxito”.

La entrada O “Novo Manuel”, un símbolo de solidariedade e humanidade na ría se publicó primero en Concello de Redondela.

– A alcaldesa Digna Rivas, concelleiros e familiares das vítimas participaron no acto, ao que asistiu tamén o Subdelegado do Goberno Abel Losada. O Concello instalou un panel cunha ilustración de Castelao na memoria dos fusilados polo franquismo en Soutoxuste en outubro de 1936.

– Rivas fixo un chamamento a toda a cidadanía para manter viva a memoria democrática, porque “se esquecemos o horror que foron a Guerra Civil e o franquismo corremos o risco de que se repitan”.

O 12 de outubro de 1936, en Soutoxuste, na estrada que une Redondela con Pontevedra, foron fusilados polo franquismo sete homes: José Bermejo, José Bouzón, Estanislao Fernández, Germán Parga, José Rodríguez, Ricardo Rosales e Pedro Villoldo. O Concello rendeu onte unha homenaxe a estas vítimas, e fíxoo na memoria de todas as persoas represaliadas polo fascismo. A concelleira de Cultura, Rita Pérez Táboas, explicou que estes fusilados en Soutoxuste foran trasladados desde o cárcere de Vigo e asasinados na beiravía da estrada. Un deles, José Bouzón Sobral, de 26 anos, era veciño de Redondela. Marcos Santos “Lareira”, presidente do Colectivo Republicano de Redondela agradeceu este recoñecemento por parte do Concello. Fíxoo ante o panel instalado en memoria das vítimas co debuxo de Castelao “O paraíso feixista”, co que o insigne galeguista denunciou os crimes do fascismo.

A alcaldesa, Digna Rivas, sinalou que esta homenaxe é un acto “de xustiza” e que hoxe máis ca nunca “é imprescindible ter memoria”. A rexedora advertiu que ante a desinformación e “cando dirixentes públicos negan ou cuestionan os asasinatos da ditadura, temos que levantar a voz e lembrar o que pasou para impedir que se branqueen o golpe de Estado e a ditadura franquista”. Rivas insistiu unha vez máis na necesidade de que a Xunta de Galicia recupere a Fundación Illa de San Simón, “onde tivo o franquismo un dos cárceres máis cruentos do réxime”. A alcaldesa aplaudiu a decisión do Goberno de España de declarar a illa de San Simón como Lugar da Memoria Democrática e agradeceu o traballo da Iniciativa Galega pola Memoria para impulsar este recoñecemento.

A rexedora lembrou “o firme compromiso do Concello de Redondela coa memoria democrática” e o traballo realizado nos últimos anos para que esa historia se coñeza, “sobre todo entre os máis novos”. A homenaxe ás “Madriñas de San Simón” ou o monumento aos represaliados no Alto da Concheira son mostra deste compromiso. Tamén se colabora desde o Concello coas asociacións da memoria, na publicación de libros, cos centros de ensino e co conferencias. En colaboración cos institutos organizáronse charlas a cargo de Montse Fajardo, escritora especialista na memoria, para trasladarlles aos mozos e mozas esta parte da historia.

Digna Rivas pediu a colaboración de toda a cidadanía para “manter esta memoria” porque “se esquecemos o horror que foron a Guerra Civil e o Franquismo corremos o risco de que se repita”. Advertiu que desde o defenderán sempre “a liberdade, a igualdade e todos os valores que representa a democracia” xa que non hai que dalos por seguros e é necesario protexelos “cada día”.

La entrada Redondela homenaxea aos represaliados de Soutoxuste se publicó primero en Concello de Redondela.

– A alcaldesa de Redondela, Digna Rivas, e a concelleira de Cultura, Rita Pérez Táboas, reuníronse cos historiadores e investigadores Xosé María Álvarez Cáccamo, Juan González, Dionisio Pereira e Xosé Álvarez Castro, asinantes do manifesto “A verdade non se debate” sobre a illa de San Simón.

– Os expertos en Memoria Democrática súmanse á demanda do Concello para a recuperación da Fundación Illa de San Simón, e amosáronse dispostos a colaborar co Concello na promoción actividades, cursos e conferencias sobre a historia da illa e o seu pasado como campo de concentración durante o franquismo.

A alcaldesa de Redondela, Digna Rivas, e a concelleira de Cultura, Rita Pérez Táboas, reuníronse onte con algúns dos historiadores e investigadores que asinaron o manifesto “A verdade non se debate”. Neste escrito os estudosos diríxense ao presidente da Xunta, Alfonso Rueda, logo das ambiguas declaracións do presidente o mes pasado, cando amparou a un deputado do seu partido que afirmara en sede parlamentaria que “non lle constaban mortos en San Simón”, campo de concentración franquista. Rueda afirmou “que había que deixar o debate aos investigadores”. Os expertos hai anos que cifran nuns 500 os falecidos a illa, entre eles oito fusilados.

Na xuntanza celebrada este mediodía no Concello participaron Xosé María Álvarez Cáccamo, Juan González, Dionisio Pereira e Xosé Álvarez Castro. A alcaldesa agradeceulles o manifesto, no que consideran de “extrema gravidade” as afirmacións do presidente a Xunta “polo que supoñen de negación da verdade histórica e de banalización dos sucedido nunha das máis duras e crueis prisións franquistas”.

Na reunión os participantes tamén analizaron a solicitude da Xunta de Galicia para que o goberno central ceda a titularidade do arquipélago a administración autonómica. Actualmente a illa está en usufruto por parte da Xunta, un acordo que expirará en 2027. Tanto os investigadores como o goberno local entenden que se trata dunha “estratexia política” para manter o seu control sobre a illa. Critican que ata o de agora a Xunta Simón non respectou a memoria democrática, até o punto de autorizar neste espazo a organización privada de talleres de ioga, xincanas ou noites de Samaín.

Recuperar a Fundación Illa de San Simón

Rivas lembrou a demanda do Concello de Redondela para que a Xunta recupere a Fundación Illa de San Simón, unha petición á que se suma este colectivo de historiadores. O Concello de Redondela sinala que a fundación é necesaria “para facer un seguimento do que sucede na illa, programar actividades e realizar unha correcta sinalización e contextualización do acontecido na illa”. Coa declaración de San Simón como Lugar da Memoria Democrática, tal como anunciou o Ministerio de Política Territorial, a illa contará cun réxime de protección e usos compatibles, polo que “a recuperación da Fundación Illa de San Simón é máis necesaria ca nunca”.

Conferencias e cursos

A alcaldesa manifestou a intención do Concello de organizar un programa de conferencias e cursos sobre a historia de San Simón. Realizaranse actividades para o público en xeral e outras dirixidas especialmente ao alumnado dos institutos do municipio. “Temos que explicarlle ás novas xeracións o que pasou na illa durante a Guerra Civil e os anos de represión, porque moitos descoñecen esa historia”, sinala Rivas. Xosé María Álvarez Cáccamo, Juan González, Dionisio Pereira e Xosé Álvarez Castro amosáronse dispostos a colaborar co Concello na promoción actividades en relación á Memoria Democrática da illa.

La entrada Historiadores e investigadores demandan a recuperación da Fundación Illa de San Simón se publicó primero en Concello de Redondela.

Foto: A alcaldesa, Digna Rivas, nas Xornadas "A xestión dos lugares de memoria da represión franquista"  celebradas en San Simón xunto a Xosé Manuel Suárez, Montse Fajardo, Manuel Pérez e Cristina Fiaño.

– A alcaldesa, Digna Rivas, amosou a súa “gran satisfacción” por este recoñecemento e agradeceu “a gran labor da Iniciativa Galega pola Memoria”, plataforma que solicitara esta declaración ao Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática, petición á que se sumou tamén o Concello de Redondela.

– Este recoñecemento implica un réxime de protección e usos compatibles para a illa, que foi campo de concentración “e un dos lugares da represión franquista máis emblemáticos de Galicia”, sinala Rivas. A alcaldesa lembra que o Concello reclamou á Xunta de Galicia a recuperación da Fundación Illa de San Simón “para xestionar os usos deste espazo e velar pola memoria histórica” e aínda non se obtivo resposta.

O Goberno central atendeu a petición dos colectivos memorialistas e do Concello de Redondela para protexer un dos lugares relacionados coa ditadura franquista máis emblemáticos de Galicia: a illa de San Simón, onde houbo un campo de concentración entre 1936 e 1943. A partir do mes de agosto a illa será, xunto co Pazo de Meirás, “Lugar da Memoria Democrática”. Trátase dunha figura incluída na Lei de Memoria Democrática que implica dotar a estes espazos dunha función “conmemorativa, de homenaxe, didáctica e reparadora”, ademais de establecer “un réxime de protección e usos compatibles”.

Desde o Concello de Redondela a alcaldesa, Digna Rivas, amosou a súa “gran satisfacción” por este recoñecemento “a un dos lugares da represión franquista máis emblemáticos de Galicia” e agradeceu “a gran labora da Iniciativa Galega pola Memoria”. Os colectivos memorialistas pediran ao Estado o pasado mes de xullo esta protección para a illa de San Simón “ante a desidia da Xunta de Galicia, que desentende a protección da illa e calquera actividade relacionada coa memoria histórica”. O goberno de Rivas demandou tamén ao Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática o pasado mes de decembro esta declaración para illa de San Simón, despois de reunirse con representantes da Iniciativa Galega pola Memoria.

O acto oficial de declaración será en agosto, segundo recolle o programa “España en liberdade. 50 anos” que presentou esta semana o presidente Pedro Sánchez. A rexedora local ofreceuse tamén para que o Concello de Redondela, como institución, poida colaborar e participar nos actos que se celebren ao redor deste recoñecemento .

Recuperación da Fundación Illa de San Simón

Rivas lembra que desde o Concello reclamouse á Xunta de Galicia o pasado mes de outubro “a recuperación da Fundación Illa de San Simón para xestionar os usos deste espazo e velar pola memoria histórica”. O Concello de Redondela reitera esta petición, da que aínda non obtivo resposta, “e que ten máis sentido ca nunca, unha vez o Goberno Central declarou a illa como Lugar de Memoria Democrática”.

La entrada O Goberno central protexerá a illa de San Simón como “Lugar da Memoria Democrática” se publicó primero en Concello de Redondela.

– A alcaldesa de Redondela, Digna Rivas, explica que segundo recolle a Lei de Memoria Democrática, poden optar a esta declaración espazos onde se desenvolveron feitos de singular relevancia pola súa significación histórica, simbólica, vinculados á memoria democrática, así como lugares relacionados coa represión como consecuencia do golpe de estado de 1936, a Guerra ou a Ditadura. A illa de San Simón, que entre 1936 e 1943 acolleu un dos maiores campos de concentración e de exterminio do franquismo, “cumpre sobradamente con estes criterios”.

O Concello de Redondela acaba de solicitar ao Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática a declaración da Illa de San Simón como Lugar de Memoria Democrática. A Xunta de Goberno Local acordouno por unanimidade en base ao establecido nos artigos 49 e 50 da Lei 20/2022 do 19 de outubro, de memoria democrática.

A alcaldesa de Redondela, Digna Rivas, explica que segundo recolle a Lei de Memoria Democrática, poderá optar a esta declaración aquel “espazo, inmoble, paraxe ou patrimonio cultural inmaterial ou intanxible no que se desenvolveron feitos de singular relevancia pola súa significación histórica, simbólica ou pola súa repercusión na memoria colectiva, vinculados á memoria democrática, (…), así como coa represión e violencia sobre a poboación como consecuencia da resistencia ao golpe de estado de xullo de 1936, a Guerra, a Ditadura, o exilio e a loita pola recuperación e profundización dos valores democráticos”. A illa de San Simón, que entre 1936 e 1943 acolleu un dos maiores campos de concentración e de exterminio do franquismo, “cumpre sobradamente con estes criterios”.

A Lei de Memoria Democrática establece a creación dun inventario con todos os lugares que conten con esta declaración para dalos a coñecer. Ademais, establécese que as administracións públicas que sexan titulares de bens declarados “Lugares de Memoria Democrática” estarán obrigadas a garantir a súa perdurabilidade, identificación, explicación e sinalización adecuada. No caso de que a illa de San Simón fose declarada “Lugar de Memoria Democrática” a Administración Xeral do Estado impulsará a realización de recursos audiovisuais e dixitais explicativos sobre a historia da illa, así como a sinalización dun punto de recoñecemento das vítimas.

Desde o Concello de Redondela realízase esta petición ante o ministerio que dirixe Ángel Víctor Torres logo de reunirse o pasado mes con responsables da Iniciativa Galega pola Memoria. Na xuntanza abordaron diversos aspectos sobre as necesidades e os usos da illa de San Simón. Tanto o goberno local como os colectivos de memoria coinciden na necesidade de protexer a illa para evitar que se realicen nela actividades lucrativas “que supoñen unha ofensa para a memoria das vítimas”. Tamén este outono o Concello organizou na illa, xunto ao Consello da Cultura Galega, as Xornadas “A xestión dos lugares de memoria da represión franquista” .

La entrada Redondela solicita ao Ministerio a declaración da illa de San Simón como Lugar de Memoria Democrática se publicó primero en Concello de Redondela.