Normalización Lingüística
A área de Normalización Lingüística do Concello de Redondela encárgase de promover e dar soporte técnico ao proceso de extensión do uso da lingua galega.
Contacta
- 986 400 300
- normalizacion@redondela.gal
- Rúa Alfonso XII, 2, 36800 Redondela, Pontevedra
- Laborales de 9:00 a 14:00 horas
– Uns 500 escolares dos institutos de Redondela celebraron o éxito do reto “Unha semaniña enteira” co concerto de Wöyza. A artista moañesarepasou os seus éxitos e animou á rapazada e soñar e cambiar as cousas “por unha sociedade máis xusta”.
– A alcaldesa Digna Rivas, responsable do departamento de Normalización Lingüística, valora positivamente esta campaña para a promoción do galego entre a mocidade. A rexedora confía en que retos coma este sirvan “para normalizar o uso da nosa lingua en todos os ámbitos da sociedade” e reafirma o compromiso do seu goberno “para colaborar en todas as iniciativas que se poñan e marcha a prol da lingua”.
O Concello de Redondela pechou onte na Alameda Castelao unha nova edición da campaña de dinamización lingüística “Unha semaniña enteira”. O broche de ouro correu a cargo da artista Wöyza, que fixo vibrar a uns 500 alumnos e alumnas dos catro institutos do municipio: IES Chapela, IES Floriani, IES Mendiño e IES Illa de San Simón. A súa música, feminista e reivindicativa, fusiona diferentes estilos con letras en galego cos que animou á rapazada a” soñar e cambiar as cousas para construir unha sociedade máis xusta”.
Esta iniciativa, impulsada polos equipos de Normalización Lingüística dos centros educativos co apoio do Concello, desafiou á mocidade a manter o uso do galego as 24 horas do día durante sete xornadas consecutivas. Como recompensa polo seu compromiso, os participantes gozaron do directo de Wöyza, referente da música urbana en galego, quen achegou os seus ritmos soul e hip-hop á alameda redondelá.
A alcaldesa, Digna Rivas, felicitou á rapazada por demostrar que o galego é unha lingua “viva e necesaria en todos os espazos”, animándoos a que este hábito non quede só nunha semana, senón que se estenda a todo o ano. O Servizo de Normalización Lingüística do Concello, do que Rivas é a responsable, valorou moi positivamente a xornada, que serviu non só como festa de clausura “senón como un espazo de convivencia para o alumnado dos institutos arredor da lingua propia”.
- Comezamos en Redondela cun ciclo dedicado aos Estados Unidos, para comprender unha parte da súa identidade e como se construíu a partir de loitas civís.
- “O número un”, de John dos Passos
- “Pan con xamón” de Charles Bukowski
- “A perla”, de John Steinbeck
- “Alén” de Xaime Quintanilla
- En Chapela o ciclo está dedicado á loita polos dereitos da muller. Os título son:
- “Annette, unha epopea”, de Anna Weber
- “Canto máis negra é a amora…” de W. Thruman
- “Morgana en Esmelle”, de Begoña Caamaño
- “Chámame señora pero trátame coma un señor” de Inma López Silva
A alcaldesa, Digna Rivas, e o concelleiro de Ensino, Alverto Álvarez, na presentación da campaña “Unha semaniña enteira” no IES Chapela
– Centros de ensino, Anpas, clubs deportivos, asociacións, comercio e bibliotecas, entre outros colectivos, súmanse ao reto “Unha semaniña enteira” para promover o uso do galego entre a mocidade na semana que celebramos o Día de Rosalía.
– A alcaldesa, Digna Rivas, presentou a campaña no IES Chapela xunto con membros de centros de ensino participantes, a Asociación de Empresas, clubs e Escola de Música de Chapela. A programación contará con teatro, concertos, conferencias e charlas para a promoción da lingua galega.
O IES Chapela acolleu onte a presentación dos actos vencellados á celebración do Día de Rosalía. Un ano máis ponse en marcha o reto “Unha semaniña enteira”, unha iniciativa impulsada polos institutos de Redondela á que se suma o Concello de Redondela e cada vez máis sectores da sociedade. Este reto promove o uso do galego oral durante as 24 horas do día, os sete días da semana, do 20 ao 27 de febreiro. Participa toda a comunidade educativa do municipio, tanto centros de Infantil como de Primaria e Secundaria. Para arroupar esta campaña o Concello distribuirá 3.500 chapas feitas pola Asociación Lenda de Saúde Mental, colectivo ao que Rivas agradeceu “a súa implicación dende o inicio e o seu compromiso co idioma”. Como en edicións anteriores é tamén moi significativa a participación dos clubs deportivos, que promoverán o uso do galego oral para darlle continuidade á campaña “xa que moitos alumnos e alumnas practican algún deporte nos equipos locais”. As Bibliotecas Municipais e a Escola de Música de Chapela súmanse tamén ao reto.
Participación do comercio e a hostalaría
A alcaldesa, Digna Rivas, explicou que desde o Concello o obxectivo foi sempre implicar nesta campaña a distintos sectores da sociedade. Nesta ocasión deuse un impulso ao galego no comercio, coa colaboración da Asociación de Empresas. Repartiranse 1.000 bolsas de papel co logo de Rosalía destinadas aos establecementos de Chapela, e tamén marcapáxinas e unha camelia. Durante toda a semana, a hostalaría participante ofrecerá pratos relacionados con Rosalía, a súa obra ou inspirados na súa literatura. Os comensais que acudan a estes establecementos poderán optar a un sorteo do libro “Rosalía e a cociña”. Rivas agradeceu a implicación de todos os colectivos neste reto “par fomentar entre todos e todas o uso do galego entre a infancia e a mocidade”.
Escalinata do Cruceiro, 88
Redondela, Pontevedra 36812
Escalinata do Cruceiro, 88
Redondela, Pontevedra 36812
Unnamed Road
Redondela, Pontrevedra 36800 España
O Concello de Redondela é pioneiro da normalización da lingua galega. Un proceso que constitúe unha protección, divulgación e impulso da riqueza cultural máis importante de Galicia. Redondela constituíu o Servizo de Normalización Lingüística no ano 1982; por tanto, un ano antes de que o Parlamento galego aprobase a Lei de normalización. Por este motivo, Redondela situouse como un referente para toda Galicia. Esta decidida e valente, iniciativa valeulle distintos recoñecementos, como o Premio da Crítica de Galicia ou o Pedrón de Ouro. A lingua galega converteuse nun motivo de especial orgullo para a cidadanía redondelana. Porque a causa do idioma é unha causa común. Pero coñezamos un pouco desta historia.
Nacemento e devir do galego
O galego é unha lingua romance. Formouse cara ao final do século VIII a partir dun substrato celta e dos superestratos xermánicos (suevos, visigodos), tendo como base o latín. No léxico quedaron mostras, actualmente vivas, de linguas anteriores á chegada dos romanos. Por exemplo, carqueixa, queiruga, touza, labio, lágrima, rodaballo… Na toponimia temos numerosos exemplos: Viascón, Bergantiños, O Grove… ou nos nomes de ríos: Sar, Navia, Landro…
O período medieval (X-XV) foi luminoso para Galicia grazas ao poder relixioso, nobiliario e cultural. De testemuño quedaron os códices coa lírica medieval galega, as coleccións de documentos xurídicos ou textos escritos por monarcas, como o Rei Afonso X O Sabio, autor das “Cantigas de loor de Santa María”.
Por causa das vicisitudes sociopolíticas (independencia do sur de Galicia, que deu orixe a Portugal; guerras civís; revoltas irmandiñas; interveción dos Reis Católicos…) o galego foi perdendo o seu status en favor do castelán, que axiña se impuxo como única lingua na escrita malia que a poboación falase galego.
Ao longo dos anos produciuse tamén un cambio sociolingüístico posto que as clases pudentes adoptaron o castelán como marca fronte ao galego, identificada coas clases baixas. A isto sumóuselle unha política de expulsión do galego da documentación, de castelanización da toponimia (Sanjenjo, Rianjo, Mugía…) ou incluso de modificación nos apelidos (Otero por Outeiro, Seijas por Seixas, Molinos por Muíños…).
O galego mantívose sempre como lingua oral. Devagar xurdiron voces que reivindicaron a súa dignificación (Conde de Gondomar, Padre Feijóo, frei Martín Sarmiento…). Será co Rexurdimento (S. XIX) cuando comience un proceso continuado de recuperación en la escritura.
O galego mantívose sempre como lingua oral. Devagar xurdiron voces que reivindicaron a súa dignificación (Conde de Gondomar, Padre Feijóo, frei Martín Sarmiento…). Será co Rexurdimento (S. XIX) cando comece un proceso continuado de recuperación na escrita e que terá o momento álxido coa fundación da Real Academia Galega en 1906.
No pasado século a conciencia lingüística avanzou. En 1916 naceron as Irmandades da Fala ue tiñan por bandeira a lingua como elemento central da identidade galega. Dende entón iniciouse a demanda da cooficialidade que chegaría coa aprobación do Estatuto Galego en 1936. Pero a guerra civil impediu que se puxese en marcha.
A ditadura franquista expulsou o galego da vida oficial, agás no ámbito da cultura. Esta tería un papel central na recuperación da conciencia lingüística. A mediados dos 60 apareceron numerosas asociacións culturais en cidades e vilas que impulsaron o galego con distintas iniciativas.
Tamén o movemento político e sindical antifranquista foi incorporando o uso do galego. Hoxe é a lingua oficial de todos os sindicatos agrarios e obreiros e da maioría das forzas políticas con representación institucional. Tras a aprobación do Estatuto de Autonomía (1981), que supuxo a cooficialidade do galego e que foi definida como “a lingua propia de Galicia”, comezou a incorporación a todos os ámbitos dos que fora expulsado ao longo dos séculos.
Redondela impulsa el Gallego
O Concello de Redondela foi o primeiro en ofrecer en galego todo tipo de formularios en galego, en sinalizacións viarias, na rotulación das dependencias municipais… Ademais organizou os primeiros cursos de linguaxe administrativa para o funcionariado e cursos de para a veciñanza.
Mais a iniciativa de Redondela foi máis alá do municipio. A mediados dos 80 reclama ás autoridades responsables a incorporación do galego á guía telefónica, ao transporte aéreo e ferroviario (Aviaco e Renfe), ás empresas públicas… Organiza xornadas sobre modelos de normalización traendo a responsables de Euskadi e Catalunya, lanza unha campaña de grande éxito titulada “Sinte Galicia, fala o teu idioma” na cal participan rostros moi populares nese tempo (Camilo José Cela ou Pepe Domingo Castaño).
Un momento histórico foi a sentenza ditada en galego o 27 de marzo de 1985 pola Audiencia Territorial da Coruña tras 500 anos de proscrición. O promovente fora o Concello de Redondela.
Outras propostas, sempre recibidas con entusiasmo polo pobo redondelán, foron logo copiadas noutros municipios (por exemplo, Redondela foi o primeiro consistorio que puxo o nome de “Casa do Concello”) ou se manteñen vivas até hoxe (por exemplo, o premio de narrativa Eduardo Blanco Amor).
Na actualidade, o galego conta coa máxima protección a nivel legal dentro do municipio: é a lingua oficial, existe unha ordenanza de uso, mantense o SNL como departamento autónomomo… Pero a realidade sociolingüística galega é adversa á vista dos datos da ruptura na transmisión interxeracional.
En todo caso, Redondela foi e segue sendo un modelo lingüístico referente para toda Galicia. Esta é tarefa compartida entra a Administración e a sociedade. Redondela é un exemplo. Unha proba é a recollida, conservación e promoción da microtoponimia, coa creación dunha web esepcífica que podedes consultar na seguinte ligazón: Toponimia de Redondela.